---

Nove odluke  

U-I br. 29/19, 27/20, 38/20 i 2/21.

U-III br. 1222/24.

U-III br. 1149/24 – upravni postupak - povreda prava na pravično suđenje - Vrhovni sud i Upravni sud Crne Gore propustili su da razmotre suštinski važne činjenice za razrješenje spora, odnosno da uzmu u obzir pravno relevantne okolnosti koje su za podnositeljku ustavne žalbe od značaja za presuđenje, već su, naprotiv, proizvoljno odlučili da zanemare određene okolnosti i odredbe Zakona o slobodnom pristupu informacijama, bez navođenja jasnih razloga o njihovoj relevantnosti za konkretan slučaj, posebno pri činjenici da je pravo građana da budu upoznati sa prijavama zviždača, njihovim tretiranjem i rezultatima nadležnih organa postignutim u tom pravcu, imajući u vidu protek vremena, jer je riječ o prijavama podnesenim 2016. godine..

U-III 903/24 – građanski postupak – nema povrede prava na pravično suđenje i prava na imovinu – naknada za faktički oduzeto zemljište - Revizijski sud je svoj stav zasnovao na mjerodavnim odredbama Zakona o svojinsko-pravnim odnosima i Zakona o eksproprijaciji, važećeg u vrijeme izgradnje predmetne trafostanice, pri čemu tumačenje primijenjenih odredbi u svemu odgovara načelima pravičnog suđenja i ni sa jednog aspekta se ne može smatrati arbitrarnim. Naime, odredbom člana 1 stav 1 Zakona o eksproprijaciji, koji je važio u vrijeme nastanka spornog odnosa, bilo je propisano da se nepokretnosti mogu eksproprisati kada je to potrebno radi izgradnje, pored ostalog, i drugih objekata od opšteg interesa, dok je odredbom člana 1 stav 3 alineja 2 istog zakona, propisano da se nepokretnost može eksproprisati, naročito radi izgradnje centrala za proizvodnju električne energije i postrojenja za prenos i razvođenje takve energije.

U-III br. 826/24 – privredni postupak – nema povrede prava na pravično suđenje – dug za izvršene komunalne usluge –navod da cijena usluge koju je obavezan da plati tužiocu nije adekvatna vrijednosti pružene usluge, odnosno da tužilac nije imao pravo da obračun vrši po kvadratnom metru, pojašnjavajući da je obračun cijene usluge po m2 predviđen članom 58 stav 5 Zakona o komunalnim djelatnostima, kojim je propisano da se komunalna naknada plaća po jedinici površine nepokretnosti iz stava 3 i 4 ovog člana, pa obzirom da podnosilac nije osporavao površinu prostora koju je tužilac primjenio za obračun naknade, to je prvostepeni sud, po nalaženju drugostepenog suda, pravilno odbio predlog za vještačenje putem vještaka ekonomsko finansijske struke - sudovi su svoj stav zasnovali na mjerodavnim odredbama Zakona o komunalnim djelatnostima i Zakona o parničnom postupku, a tumačenje primijenjenih odredbi u svemu odgovara načelima pravičnog suđenja i ni sa jednog aspekta se ne može smatrati arbitrarnim..

U-III br. 729/24 – građanski postupak - nema povrede prava na pravično suđenje – naknada materijalne štete - U konkretnom slučaju, podnosilac ustavne žalbe je u predlogu za dozvolu izjavljivanja revizije kao sporno „pravno pitanje“ istakao utvrđivanje nepravilnog rada javnog izvršitelja i po tom osnovu naknadu materijalne štete, što je Vrhovni sud ocijenio u svom rješenju i našao da nijesu ispunjeni zakonski uslovi za dozvolu izjavljivanja revizije iz člana 397a stav 1 i člana 397b stav 3 Zakona o parničnom postupku, dajući u tom pravcu jasne i konzistetne razloge. Navedene odredbe Zakona o parničnom postupku, koje propisuju uslove za dozvolu izjavljivanja revizije protiv pravosnažne presude, u situacijama kada revizija inače nije dozvoljena, jasne su, precizne i dostupne. Dakle, po nalaženju Ustavnog suda, poštovanje zakonom propisanih i uspostavljenih uslova te sigurnost pravnog sistema, pretežniji su od interesa podnosioca za usvajanje izjavljenog pravnog lijeka..

U-III br. 719/24 – građanski postupak – nema povrede prava na pravično suđenje i prava na imovinu - naknade materijalne štete, na ime neisplaćenog uvećanja zarade zbog posebnih uslova rada, težine i prirode poslova i odgovornosti - U postupku koji je prethodio ustavnosudskom, utvrđeno je da se član 46č Zakona o zaštiti i spašavanju ne može primijeniti na podnosioca, jer se citirani član odnosi na opštinske službe, formirane za zaštitu i spašavanje, a podnosilac je zaposlen u jedinici za zaštitu i spašavanje tuženog, kao privrednog društva, što je ustavnopravo prihvatljivo..

U-III br. 715/24 – preršajni postupak – povreda prava na pravično suđenje – parkiranje na zelenoj površini - Ustavni sud naglašava da se činjenica da li mjesto na kojem se nalazilo vozilo podnosioca predstavlja lokalno dobro u opštoj upotrebi moglo jedino nesporno utvrditi uvidom u planski dokument, a ne samo uvidom u fotografije sa lica mjesta, kako su to sudovi utvrdili. Shodno članu 101 Zakona o prekršajima, prvostepeni sud je bio dužan da istinito i potpuno utvrdi sve činjenice koje su od važnosti za donošenje zakonite i pravične odluke, kao i da sa jednakom pažnjom ispita i utvrdi činjenice koje terete okrivljenog, kao i činjenice koje mu idu u korist..

U-III br. 725/25 – postupak priznanja strane arbitražne odluke – povreda prava na pravično suđenje - Odlukom Ustavnog suda utvrđeno je da su sudovi propustili da ispitaju suštinsko pitanje, da li se radi o sporu u kojem je predviđena isključiva nadležnost crnogorskog pravosuđa, imajući u vidu da se predmet spora odnosi na zakup nepokretnosti koje se nalaze na teritoriji Crne Gore - Ustavni sud ocjenjuje da je izostala ocjena u pogledu isključive nadležnosti sudova Crne Gore, kao razloga za odbijanje priznanja strane arbitražne odluke, na šta sud pazi po službenoj dužnosti - Naime, i Njujorška konvencija o priznanju i izvršenju stranih arbitražnih odluka i Zakon o arbitraži, sadrže dva uslova koji se ispituju po službenoj dužnosti, a tiču se podobnosti predmeta spora za rješavanje arbitražnim putem i javnog poretka – sudovi su omogućili da se putem prorogacije strane arbitraže faktički i formalno derogira isključiva nadležnost crnogorskog pravosuđa..

U-III br. 713/24 – građanski postupak - nema povrede prava na pravično suđenje - zahtjev tužioca za utvrđenje apsolutne ništavosti odredbe člana 3 Sporazuma o prestanku radnog odnosa - Prvostepeni sud je zaključio, a koji zaključak je prihvatio i drugostepeni sud, da je odredba člana 3 Sporazuma ništava, jer ista daje tužiocu manje prava od onih koja mu pripadaju u skladu sa članom 18 Kolektivnog ugovora podnositeljke - U odnosu na navode podnositeljke da se zaključenjem predmetnog Sporazuma, tužilac saglasio da nema neisplaćenih potraživanja prema podnositeljki, čime je izgubio pravo da takva potraživanja ostvaruje u parnici, Ustavni sud ukazuje da su prava iz rada i po osnovu rada, među kojima je i pravo na isplatu otpremnine, neotuđiva prava. S tim u vezi, to pravo poslodavac ne može uskratiti zaposlenom ni jednim pravnim aktom. .

U-III br. 627/24 – prekršajni postupak – povreda prava na pravično suđenje – parkiranje na zemljanoj javnoj površini - Ustavni sud nalazi da se iz obrazloženja osporenih rješenja ne može sa sigurnošću zaključiti da li je mjesto izvršenja prekršaja javna površina, obzirom da sudovi, samo na osnovu Zapisnika o komunalnom nadzoru i fotografija, navode da ono nesporno jeste javna površina, bez uvida u planski dokument koji utvrđuje da se u konkretnom radi o lokalnom dobru u opštoj upotrebi. .

U-III br. 614/24 – građanski postupak – nema povrede prava na pravično suđenje - manje isplaćena zarada po osnovu prekovremenog rada - Iz osporavanih presuda postupajućih sudova proizilazi na kojim činjenicama i na osnovu kojih pravnih osnova su zasnovani pravni stavovi o osnovanosti predmentnog tužbenog zahtjeva - u postupku koji je prethodio ustavnosudskom utvrđeno je da su tužioci u spornom periodu bili u radnom odnosu kod podnosioca, te da su ostvarili časove prekovremenog rada, noćnog rada, prazničnih sati koji joj nijesu isplaćeni, pa je shodno relevantnim odredbama Zakona o radu koji je važio u vrijeme spornog odnosa, njihov tužbeni zahtjev usvojen i obavezan podnosilac da im nadoknadi traženu materijalnu štetu, u iznosima koji su određeni od strane vještaka ekonomsko - finansijske struke - prema ocjeni Ustavnog suda osporavane presude, kojima je tužiocima priznato pravo na naknadu štete, u smislu relevantnih odredbi Zakona o obligacionim odnosima, ne mogu se ocijeniti produktom arbitrarnog postupanja..

U-III br. 599/24 – građanski postupak – nema povrede prava na pravično suđenje - naknada materijalne štete zbog manje isplaćenog startnog dijela zarade - postojanje različite pravne procjene Višeg suda, koji nijesu bili predmet ocjene po reviziji, i kasnije Vrhovnog suda, u konkretnom slučaju, ne predstavlja kršenje principa jednakosti pred zakonom..

U-III br. 572/24 – upravni postupak – nema povrede prava na pravično suđenje – pravo na finansijsku podršku licima koja su bila zaposlena u sektoru rudarske i metalske industrije - Vrhovni sud Crne Gore je potvrdio stav Upravnog suda Crne Gore i upravnog organa da podnosiocu ne pripada traženo pravo, jer država nije imala vlasničkog udjela kod privrednog društva XY kada je nad njim otvoren stečaj, te da ne ispunjava ni drugi uslov, koji mora biti ispunjen kumulativno, odnosno podnosilac nije ostvario pravo na prijevremenu, nego na starosnu penziju, što je ustavnopravno prihvatljivo..

U-III br. 329/24 – građanski postupak – nema povrede prava na privatni život - naknada nematerijalne štete nastale usled pretrpljenih duševnih bolova zbog povrede prava ličnosti – prava na čast i ugled - Ustavni sud zapaža da je tuženi, tada aktuelni ministar poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, gostujući u emisiji “N” na televiziji “V”., kroz prizmu društveno interesantnih tema iz domena resora na čijem je tada bio čelu, iznosio informacije koje se, u bitnom tiču postupanja podnosioca I reda, u periodu dok je on bio resorni ministar, zatim informacije koje se tiču načina na koji su kroz određene mjere dodjeljivana sredstva njegovim bliskim srodnicima – podnosiocima II i III reda- Ustavni sud smatra da podnosioci, kao ličnosti koje nesporno ne uživaju javni i politički status, u specfičnim okolnostima konkretnog slučaja, moraju ispoljiti veći stepen tolerancije na kritiku, posebno iz razloga što se radi o temi, odnosno diskusiji koja se tiče njihovog djelovanja koje stoji u uzročnoj vezi sa djelatnostima podnosioca I reda za vrijeme obavljanja funkcije ministra poljoprivrede - Ustavni sud smatra da je u konkretnom slučaju osporavanom presudom uspostavljena pravična ravnoteža između dva jednako zaštićena prava (prava na ugled i prava na slobodu izražavanja)..

---

Vijesti